Ahmed-i Hani Kimdir

Ahmed-i Hani (Kürtçe: Ehmedê Xanî) (d. 1650, Han Köyü, Yüksekova, Hakkari – ö. 1707, Doğubayazıt, Ağrı) 17. yüzyılda yaşamış Kürt edip, şair, tarihçi ve mutasavvıf. Yaşadığı yörede zaman zaman şeyh olarak kabul edilmiş, halk arasında Hani Baba adıyla da anılmıştır. Ayrıca, molla (Molla Ahmed) olarak da tanınmaktadır. Hânî Aşiretinden olmasından ve Han köyünde doğması ötürü Ahmed Hânî (Ahmed-i Hânî) olarak tanınmaktadır. Doğu Bayazıt medreselerinde müderrislik ve İshak Paşa Sarayında kâtiplik yapmıştır. Dört dil (Arapça, Farsça, Kürtçe ve Türkçe) bilen Hani, eserlerini, dönemin tercih edilen edebiyat dili olan Farsça yerine Kürtçe yazmıştır.

ahmedihaniEn bilinen eseri, 17. yüzyılda Kürtçe‘nin Kurmanci lehçesiyle yazdığı “Mem û Zîn“dir. Xanî, Mem û Zîn adlı eserinde, Emir Zeynettin’in güzellikleriyle dillere destan olan Zin ve Sti adlı iki kız kardeşinin Mem ve Tajdin ismindeki iki gençle olan aşklarını şiir şeklinde anlatır. Eser, aynı adla sinemaya da uyarlanmıştır.

Eserleri

Nûbehara Biçûkan
Eqîdeya Îmanê
Şiir Dîvanı
Mem û Zîn

Türbesi

Türbesi Ağrı Doğubeyazıt‘tadır.